
محیط کشت bbm یا همان محیط کشت پایه بولد Bold’s Basal Medium (BBM) معمولا برای کشت جلبک های سبز آب شیرین استفاده می شود .
از جمله جلبکهایی که در این محیط کشت پرورش مییابند، میتوان به کلرلا (Chlorella)، کلامیدوموناس (Chlamydomonas) و سینِدِسموس (Scenedesmus) اشاره کرد.
این محیط کشت نخستین بار توسط دکتر بولد، با الهام از محیط کشت بریستول (۱۹۱۹)، فرموله شد.
در سال ۱۹۴۹، بولد با تغییر مقدار و نسبت N/P (نیتروژن به فسفر) و افزودن دیپتاسیم هیدروژن فسفات، این فرمولاسیون را اصلاح (بهینهسازی) کرد؛اما آهن و میکروالمنتهای (ریزمغذیهای) آن را از فرمول محیطهای کشت دیگر وام گرفت.
درنهایت، در سال ۱۹۶۳ نسخه نهایی این محیط کشت بههمراه محلولهای آهن، EDTA، بوریک اسید و سایر ریزمغذیها بهطور کامل منتشر شد که جزئیات آن در ادامه آمده است.
دستورالعمل تهیه محیط کشت بیبیام (BBM)۱۹۶۳

برای ساخت این محیط کشت، ابتدا باید ۶ محلول استوک ۴۰۰ میلیلیتری طبق جدول زیر تهیه شود:
| شماره محلول | فرمول شیمیایی | نام فارسی ترکیب | مقدار نمک (برای تهیه ۴۰۰ میلیلیتر استوک) |
| محلول 1 | NaNO3 | سدیم نیترات | ۱۰٫۰ گرم |
| محلول 2 | K2HPO4 | دیپتاسیم هیدروژن فسفات | ۳٫۰ گرم |
| محلول 3 | CaCl2⋅2H2O | کلسیم کلرید دوآبه | ۱٫۰ گرم |
| محلول 4 | KH2PO4 | مونوپتاسیم دیهیدروژن فسفات | ۷٫۰ گرم |
| محلول 5 | MgSO4⋅7H2O | منیزیم سولفات هفتآبه | ۳٫۰ گرم |
| محلول 6 | NaCl | سدیم کلرید | ۱٫۰ گرم |
ترکیب و آمادهسازی محیط کشت BBM
برای تهیه محیط کشت نهایی، به ۹۴۰ میلیلیتر آب مقطر، ۱۰ میلیلیتر از هر یک از ۶ محلول استوک پایه (که در بالا به آنها اشاره شد) و ۱ میلیلیتر از هر یک از ۴ محلول استوک عناصر کمنیاز (ریزمغذیها) را که طبق دستورالعمل زیر آماده میشوند، اضافه کنید:
- محلول استوک (EDTA-KOH): ۵۰ گرم EDTA و ۳۱ گرم KOH را در ۱ لیتر آب مقطر حل کنید.
- محلول استوک (آهن): ۴٫۹۸ گرم سولفات آهن هفتآبه (FeSO4⋅7H2O) را در ۱ لیتر آب اسیدیشده حل کنید.
- طرز تهیه آب اسیدیشده: ۱ میلیلیتر اسید سولفوریک غلیظ را به ۹۹۹ میلیلیتر آب مقطر اضافه کنید.
- محلول استوک (بوریک اسید): ۱۱٫۴۲ گرم بوریک اسید (H3BO3) را در ۱ لیتر آب دیونیزه حل کنید.
- محلول استوک (مخلوط ترکیبی ریزمغذیها): ترکیبات زیر را با مقادیر مشخصشده، بهطور کامل در ۱ لیتر آب دیونیزه حل کنید (توجه داشته باشید که برای جلوگیری از ترسیب، هر ماده باید ابتدا بهطور کامل حل شود و سپس ماده بعدی اضافه گردد):
- سولفات روی هفتآبه (ZnSO4⋅7H2O): ۸٫۸۲ گرم
- کلرید منگنز چهارآبه (MnCl2⋅4H2O): ۱٫۴۴ گرم
- تریاکسید مولیبدن (MoO3): ۰٫۷۱ گرم
- سولفات مس پنجآبه (CuSO4⋅5H2O): ۱٫۵۷ گرم
- نیترات کبالت ششآبه (Co(NO3)2⋅6H2O): ۰٫۴۹ گرم
ویژگیهای فیزیکوشیمیایی محیط کشت
این فرمولاسیون، محیط کشت پایه بولد (BBM) اصلی را مطابق با استاندارد بیشاف و بولد (۱۹۶۳) بهدست میدهد. پس از آمادهسازی، میزان pH محیط کشت در محدوده ۶٫۴ تا ۶٫۸ و هدایت الکتریکی (رسانندگی یا EC) آن در حدود 1.4 (میلیزیمنس بر سانتیمتر) خواهد بود.
💡 پیشنهاد کاربردی: برای محاسبه دقیق مقادیر مورد نیاز در حجمهای مختلف آزمایشگاهی یا صنعتی، میتوانید از [ماشینحساب آنلاین محیط کشت جلبک ایران آلجی] استفاده کنید.